Misschien herken je dit gevoel omdat je een verlies of een ingrijpende gebeurtenis hebt meegemaakt. Een verlies dat heel duidelijk en zichtbaar is. Het kan ook zijn dat je niet goed weet waar dit gevoel vandaan komt. Dat je misschien ook andere klachten ervaart, maar die moeilijk kunt plaatsen. Ook dan kan verlies een rol spelen, alleen in een meer verborgen of zelfs onzichtbare vorm.

Verlies heeft vele gezichten. Denk aan het overlijden van een dierbare, een echtscheiding of ontslag. Maar ook ziekte of gezondheidsproblemen, een verhuizing, een veranderd toekomstbeeld of een onvervuld verlangen zijn vormen van verlies. Minder zichtbaar misschien, maar daarom niet minder ingrijpend. Het gaat namelijk niet alleen om wat je bent kwijtgeraakt, maar vooral om wat dat met je heeft gedaan.

Verlies kan veel veranderen. Niet alleen in je leven, maar ook in jezelf. Wat eerst vertrouwd en vanzelfsprekend was, kan ineens anders voelen. Misschien merk je dat je je houvast kwijt bent of jezelf niet meer herkent zoals voorheen. Alsof je jezelf bent kwijtgeraakt.

Maar het gevoel jezelf kwijt te zijn ontstaat niet altijd na één duidelijke gebeurtenis. Het kan zich ook geleidelijk ontwikkelen door wat je in de loop van je leven hebt meegemaakt en hoe je daarmee hebt leren omgaan. Misschien werd aanpassen een manier om je veilig te voelen, gezien te worden of erbij te horen. Zo kunnen patronen, maskers en overtuigingen ontstaan die je ooit beschermden, maar je steeds verder hebben verwijderd van wat je voelt, nodig hebt en belangrijk vindt. Wanneer je daardoor de verbinding met jezelf kwijtraakt, noem ik dat zelfverlies.

Misschien staat wat je hebt meegemaakt niet op zichzelf, maar hebben meerdere verliezen zich in de loop van je leven opgestapeld. En wat we vaak over het hoofd zien: elke verandering brengt verlies met zich mee. Je laat iets achter dat vertrouwd was, zelfs als de verandering uiteindelijk goed voor je is.

Wij mensen proberen pijn van nature te vermijden, terwijl verlies juist om aandacht vraagt. Om erkenning van wat je bent kwijtgeraakt en wat dat met je heeft gedaan. Misschien probeer je emoties te onderdrukken of blijf je doorgaan op een manier die niet meer klopt. Dat kost veel energie. Het kan ook zijn dat emoties je overspoelen, waardoor het moeilijk wordt om nog houvast of richting te ervaren.

Elk verlies vraagt om afscheid en een vorm van rouw. Wanneer daar onvoldoende ruimte voor is, kun je vastlopen en klachten ervaren op mentaal, emotioneel en lichamelijk vlak. Soms kunnen de klachten zich zelfs ontwikkelen tot depressieve gevoelens of burn-outklachten. Rouw is geen ziekte, maar je kunt er wel ziek van worden.